PHÒNG GD&ĐT MỘC HÓA - TRƯỜNG THCS MỘC HÓA
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM
Giáo viên : Nguyễn Quốc Việt
Lớp 7 A4
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 104
Tiết 122
Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt. […] Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm […].
(Phạm Duy Tốn)
Cấu tạo : Các từ in đậm có cấu tạo tương tự nhau.
Ý nghĩa : Chúng cùng nói về những đồ vật bày biện chung quanh quan lớn.
Tác dụng : Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan đối lập với tình cảnh lam lũ của dân phu ngoài mưa gió.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 104
Tiết 122
Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.
Cấu tạo : Các từ in đậm có cấu tạo tương tự nhau.
Ý nghĩa : Chúng cùng nói về những đồ vật bày biện chung quanh quan lớn.
Tác dụng : Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan đối lập với tình cảnh lam lũ của dân phu ngoài mưa gió.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 104
Tiết 122
2. Ghi nhớ : sgk / 105
Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm.

I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
1
2
3
4
Em hãy quan sát tranh và đặt câu có sử dụng liệt kê .
 liệt kê theo từng cặp (với quan hệ từ và).
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 105
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
1. a)Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh
thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững
quyền tự do, độc lập.
b) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh
thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững
quyền tự do, độc lập ấy.
(Hồ chí Minh)
 liệt kê không theo từng cặp.
Xét về cấu tạo, các phép liệt kê ở ví dụ a và b có gì khác nhau ?
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 105
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
2. a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác
nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng.
(Thép Mới)
b)Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành
và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc
Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng
xóm và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia. (Phạm Văn Đồng)
 liệt kê tăng tiến.
 liệt kê không tăng tiến.
Xét về ý nghĩa các phép liệt kê trên có gì khác nhau ?
 liệt kê theo từng cặp (với quan hệ từ và).
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 105
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
1. a) tinhthần, lực lượng, tính mạng, của cải

b) Tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải
 liệt kê không theo từng cặp.
Xét
về
cấu
tạo
2. a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu

b) hình thành và trưởng thành
gia đình, họ hàng, làng xóm
Xét
về
ý
nghĩa
 liệt kê tăng tiến.
 liệt kê không tăng tiến.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
1. Ví dụ : sgk / 105
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
2. Ghi nhớ : sgk / 105
Xét theo cấu tạo, có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê không theo từng cặp.
Xét theo ý nghĩa, có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với kiểu liệt kê không tăng tiến.

I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
Bài tập 1 : Tìm phép liệt kê có trong câu sau và cho biết nó thuộc kiểu liệt kê nào ( xét theo cấu tạo )?
Nhạc công dùng các ngón trau chuốt như
.
ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi
Xét về cấu tạo :
liệt kê không theo từng cặp.
Bài tập 2 : Tìm phép liệt kê có trong đoạn thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu liệt kê nào (xét theo ý nghĩa) ?
Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi , em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!
(Tố Hữu)
- Xét theo ý nghĩa :
liệt kê tăng tiến.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
III. Luyện tập
Đoạn 1 : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước …. nó nhấn chìm cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
Đoạn 2 : Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến … tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Đoạn 3 : Đồng bào ta ngày nay … lòng nồng nàn yêu nước.
Bài tập 1 : Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, để chứng minh cho luận điểm “Yêu nước là một truyền thống quý báu của ta”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng nhiều phép liệt kê để nêu ra nhiều dẫn chứng sinh động, giàu sức thuyết phục. Hãy chỉ ra những phép liệt kê ấy và cho biết nó thuộc kiểu liệt kê nào ?
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
III. Luyện tập
=>Liệt kê tăng tiến
Bài tập 1 :
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báo của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
III. Luyện tập
Bài tập 1 :
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
=>Liệt kê không tăng tiến
Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nhân dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ, … Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng điều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.
LIỆT KÊ
Tiết 122
=>Liệt kê theo cặp.
Từ
đến
từ
đến
từ
đến
Từ
đến
từ
đến
Từ
đến
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
III. Luyện tập
Bài tập 2 : Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau :
a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm. Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng duới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải buớc qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập. Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo !
(Nguyễn Ái Quốc)

Bài tập 3: Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:
a) Tả một số hoạt động trên sân trường em trong giờ ra chơi.
b) Trình bày nội dung truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu mà em vừa học.
c) Nói lên những cảm xúc của em về hình tượng nhà cách mạng Phan Bội Châu trong truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.
I. Thế nào là phép liệt kê ?
LIỆT KÊ
Tiết 122
II. Các kiểu liệt kê
III. Luyện tập
Thế nào là phép liệt kê ?
Liệt kê
Các kiểu liệt kê
Xét theo cấu tạo
Xét theo ý nghĩa
Liệt
kê theo
từng
cặp
Liệt kê
không
từng theo
cặp
Liệt kê
không
tăng
tiến
Liệt
kê
tăng
tiến
Thế nào là phép liệt kê là gì?

Là việc kể ra hàng loạt sự vật, hiện tượng.

B. Là việc sắp xếp từ, cụm từ nhằm diễn tả sự phong phú của đời sống tư tưởng, tình cảm.

C. Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm.

D. Là sự xen kẽ các từ hay cụm từ nhằm thể hiện ý đồ của người viết.
X
Câu 2 : Tìm phép liệt kê trong câu văn sau :
Chao ôi ! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như nguời ta thổ?
(Nam Cao)
A.Tăng tiến B.Không tăng tiến
Câu 3 : Xét theo ý nghĩa câu văn trên sử dụng phép kiểu liệt kê nào sau đây ?
X
Tìm liệt kê trong các sau dòng thơ sau ?
1) Rủ nhau chơi khắp Long Thành
Ba mươi sáu phố rành rành chẳng sai
Hàng Bồ, Hàng Bạc, Hàng Gai
Hàng Buồm , Hàng Thiếc, Hàng Hài, Hàng Khay
Mã vĩ, Hàng Điếu, Hàng Giày
Hàng Lờ, Hàng Cót, Hàng Mây, Hàng Đàn .
(Ca dao)
2) Bàn tay con nắm tay cha
Bàn tay Bác ấm vào da vào lòng
Bác ngồi đó lớn mênh mông
Trời xanh, biển rộng, ruộng đồng, nước non …
(Sáng tháng năm – Tố Hữu)
Hướng dẫn về nhà
Về nhà học bài, xem lại bài tập và làm bài tập còn lại.
Chuẩn bị “Tìm hiểu chung về văn bản hành chính” cho tiết sau :
+ Văn bản hành chính là gì ?
+ Văn bản hành chính thường được trình bày theo những mục nào ?